10.08.2026

Πρωτ. Νικόλαου Κωνσταντινίδη

Γεν. Αρχιερ. Επιτρ. Ιεράς Μητροπόλεως Δρυϊνουπόλεως

Η εκκωφαντική σιωπή και ο ανεπαίσθητος θόρυβος....

Καθημερινά ανθρώπινες έμβιες αλυσίδες συναντώνται στα πολύβουα αστικά
κέντρα μιμούμενες χαρούμενα ανοιξιάτικα μελίσσια που αιωρούνται με
ασύλληπτα ζωηρές κινήσεις και ξέφρενο παραγωγικό ρυθμό. Μόνιμοι κάτοικοι,
διερχόμενοι επισκέπτες, τουριστικά καραβάνια, επαγγελματίες αυτοκίνησης,
διαμαρτυρόμενοι πεζοπόροι άνεργοι και φοιτητές συνθέτουν σε καθημερινή βάση
κάτι από το πλούσιο και ποικίλες κοινωνικό και πολιτιστικό πλέγμα. Η κυρίαρχη
διαπίστωση που σκιαγραφεί ανεξαιρέτως τις εντυπώσεις όλων για τις
μεγαλουπόλεις συμπυκνώνεται στον πρόδηλο χαρακτηρισμό ως θορυβώδεις
πόλεις που δεν κοιμούνται ποτέ. Οι γραμμές που μπορούν να περιγράψουν

πιθανές και απίθανες, τραγικές ή κωμικές, ονειρικές ή ρεαλιστικές θορυβο-
καταστάσεις φαντάζουν ατελείωτες και δεν θα εξυπηρετήσουν τον σημερινό

συλλογισμό. Ο θόρυβος είναι πια μέσα στη ζωή μας ή ίσως η ζωή μας έχει
καταλήξει κυριολεκτικά ένας ατελείωτος θόρυβος.
Θόρυβος υπάρχει στα διαμερίσματα που οι ίδιοι ζούμε ή σε αυτά που
επιζητούν την μεταξύ μας καλή γειτονία. Οι περισσότεροι - αν όχι όλοι - έχουμε
αντιληφθεί ή ακούσει τις αγχώδεις προσπάθειες επικοινωνίας των σύγχρονων
νοικοκυριών. Μέσα από λαχανιασμένες προτάσεις, υστερικές ελεεινολογήσεις και
υπερηχητικές βλαστήμιες που γίνονται κουβάρι μέρα μεσημέρι ή εν μέσω νυκτός
γινόμαστε κοινωνοί (αν δεν μετέχουμε εμείς οι ίδιοι σε αυτό το ανελέητο λεκτικό
γρονθοκόπημα) της ανεπιτυχούς προσπάθειας των ζευγαριών να οραματιστούν
ευτυχισμένα το κοινό μέλλον τους, να εκφράσουν αυτό που νιώθουν ή δεν
νιώθουν και να το καταστήσουν προϊόν άμεσης και αποτελεσματικής επίλυσης.
Θόρυβο έχουμε στα κοινά ζητήματα που επιζητούν απαιτητικά την όποια
διευθέτηση προς ικανοποίηση των ψηφοφόρων. Τηλεοπτικές αναμετρήσεις,
κοινοβουλευτικές αψιμαχίες, ενδοκομματικές συνεδριάσεις παράγουν έναν
ιδιότυπο πολιτικό πολιτισμό, που αδυνατεί να συνδεθεί με την πολιτική κουλτούρα
της πάλαι ποτέ πατρώας δημοκρατικής πολιτείας. Η βαριά κληρονομική,
πνευματική σχέση πατρότητας – υιότητας, προγόνων – επιγόνων εξανεμίζεται εν
ριπή οφθαλμού, όταν κομματικοί εκπρόσωποι, μανιώδεις συλλέκτες απρόσωπων
ψήφων, εκτρέπονται καθημερινά σε φωνητικά ατοπήματα που στέκονται
προκλητικά ασέβαστα μπροστά στις ιαχές κάθε λογής απόγνωσης ή ακόμη και στις
ποικίλες κραυγές θρήνου από την ξαφνική απώλεια ανθρώπινων ζωών ένεκα
πολύνεκρων ατυχημάτων και δυστυχημάτων, στα οποία ο κρατικός μηχανισμός
ήταν περισσότερο νεκρός από τα θύματά του. Θόρυβο έχουμε και στους τόπους
και τρόπους διασκέδασης. Περιώνυμα κέντρα ψυχαγωγίας φιλοξενούν
φιλόδοξους και επίδοξους καλλιτέχνες, αναγνωρισμένους επαγγελματίες
φώνησης και εντυπωσιακά ηχητικά σύνολα. Οι όροι της διασκέδασης είναι
αυστηρά καθορισμένοι και φαντάζουν απροσάρμοστοι στη διάθεση
των κουρασμένων από την καθημερινότητα ανθρώπων για μία πρώτης τάξεως
ευκαιρία ψυχαγωγικής εκτόνωσης.

Γενικεύοντας την περιγραφή μπορούμε με ασφάλεια να διατυπώσουμε ότι
ο σύγχρονος άνθρωπος νιώθει την ανάγκη να μεταδώσει το περιεχόμενο των
σκέψεων και προθέσεών του, να καταθέσει και να προκαλέσει, να εκτονωθεί ή
να ψυχαγωγηθεί, να πείσει εξαναγκαστικά και εξακολουθητικά για την αλήθεια
του εαυτού του, των σκέψεών του και των επιδιωκόμενων στόχων του. Ο φαύλος
κύκλος των προσπαθειών χωρίς απτό και ουσιαστικό αποτέλεσμα
περικλείει πολλές φορές ακόμη και στοιχεία βίας, που ως νόθα πνευματικά
τέκνα συγκεντρώνουν πτωχά σε ουσία και ποιότητα αποτελέσματα. Οι
ασύλληπτοι και θορυβώδεις λεονταρισμοί δεν σωφρονούν τα παιδιά, δεν
συνέχουν αρμονικά στη διατήρηση του πυρήνα της οικογένειας, δεν οδηγούν σε
βελτίωση των συνθηκών ζωής, δεν προβληματίζουν τους τοπικούς και θεσμικούς
ηγέτες, δεν συνετίζουν τις ευαίσθητες κοινωνικά ομάδες και δεν οδηγούν την
ανθρωπότητα σε καίριες παρεμβάσεις για τη βιολογική και πνευματική εξέλιξη του
είδους μας.
Η ιστορία, όμως, της ανθρωπότητας κρύβει απαντήσεις. Λύσεις που ηχούν
με έναν άλλο τρόπο όχι μόνο μέσα μας αλλά και στον όποιο απέναντι. Τρόποι που
τα ηχητικά τους κύματα εκπέμπουν σε οριζόντια θέση στην πιο μακρινή γωνιά του
πλανήτη και φθάνουν σε κάθετη θέση ακόμη και μέχρι τον ουρανό. Για κάποιους
ειλικρινείς μελετητές ή αναζητητές κάτι από αυτά που θα παρατεθούν θα
ακουστούν ιδεολογικά φληναφήματα ή αναπόδεικτες αοριστολογίες χωρίς ίσως
και ιστορικά ερείσματα. Η ιστορία της Εκκλησίας - τμήμα και αυτή αναντίρρητα της
ανθρώπινης ιστορίας - έχει να επιδείξει πολλά αθόρυβα γεγονότα, τα οποία
συνετέλεσαν στην παραγωγή του πιο εκκωφαντικού ήχου, τα παλμικά κύματα του
οποίου εκτείνονται στο παρόν και στο μέλλον, σε κάθε γωνιά της γης και
επηρεάζουν τις ζωές μόνο αυτών που θέλουν να τα... ακούνε. Είναι γεγονότα
υπαρκτά, για πολλούς εμπειρικά, που μεταδίδονται μόνο όταν στρέψεις τη
συχνότητα της καρδιάς σου σε αυτά με τρόπο και διάθεση που φανερώνει πνεύμα
μαθητείας. Αληθινά κηρύγματα ζωής που δεν τραυματίζουν τα αυτιά σου ύστερα
από πολύωρα, ελεγκτικά και πομπώδη κηρύγματα επί του άμβωνος της
εκκλησίας, που δεν ενεργοποιούν κάθε απίθανο μηχανισμό δημιουργίας τύψεων,
αλλά συγκλονίζουν όλη την ύπαρξή σου με τρόπο ακατάληπτο αλλά επαναστατικά
θεραπευτικό. Είναι ένας άλλος ήχος της Εκκλησίας, παντελώς διαφορετικός από τις
νότες του πεντάγραμμου, ξένος προς τα νυχτερινά ντεσιμπέλ, από τις εγωιστικές
μακρόσυρτες κο(τ)ρώνες κάθε λογής εκπροσώπων, ηγετών, διευθυντών,
κληρικών και απανταχού αμύητων και άγευστων παραγόντων....
Το πρώτο παράδειγμα ουσιαστικής, αποτελεσματικής αλλά αθόρυβης
κραυγής κεντρίζει τη σκέψη μου από την μακρά εποχή της Παλαιάς Διαθήκης. Ένας
λαός ξεχωριστός, εκλεγμένος αλλά χρόνια ταπεινωμένος υπό την εξουσιαστική
κυριαρχία του φαραωνικού στέμματος τρέπεται σε μία γενναία Έξοδο προς τη γη
της ελευθερίας. Ουσιαστικός ηγέτης και ενορχηστρωτής του γενναίου τολμήματος
ένας ...αντι-ήρωας παντελώς ακατάλληλος ως προς τα γνωστά ηγετικά
γνωρίσματα της γενναίας συμβατικής φυσιογνωμίας όπως την ξέρουμε. Με
παροπλισμένες δεξιότητες που φθίνουν όλο και περισσότερο λόγω του
προχωρημένου 80ου ηλικιακού του έτους και με σοβαρά επικοινωνιακά ελλείματα
(τραυλισμός) οδηγεί με προβληματισμό αλλά και πίστη στην πρόνοια του Θεού
τους συμπατριώτες του σε ένα ταξίδι με δυσάρεστες για τη λογική εκπλήξεις.

Πρώτο εμπόδιο το υγρό φράγμα της Ερυθράς Θάλασσας, που δικαιολογημένα
φαντάζει αποσπέλαστο στους χιλιάδες Εβραίους. Πίσω τους η καταδιωκτική
επέλαση των Αιγυπτίων, που οι ιαχές και ο θόρυβος των αρμάτων παγώνει το αίμα
των εγκλωβισμένων. Ο λαός του Μωυσή ταλαιπωρημένος, ανισόρροπος και
ευόλισθος σε τραγικά λάθη μέχρι τις ημέρες μας (απασχολώντας συνεχώς τη
σύγχρονη επικαιρότητα με πράξεις αδιανόητες και καταδικαστέες) υψώνει κύμα
έντονης διαμαρτυρίας και απελπισίας για την οικτρή θέση στην οποία έχουν
περιέλθει. Ο Μωυσής βρίσκεται στο πιο μεγάλο δυσεπίλυτο πρόβλημα της ζωής
του. Η γνωστή παραδοσιακή ρήση μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα εκφράζεται και
εδώ με αντίστοιχους όρους και παραπλήσιο υπαρκτό περιεχόμενο. Ο κίνδυνος
εξολόθρευσης μεγάλος και επικίνδυνα ορατός. Ο γερο-ηγέτης δεν φωνάζει, δεν
μιλάει σε κανέναν, αλλά επιδίδεται σε μία θερμή, σύντομη και εναγώνια
κάθετη κραυγή προς τον ουρανό. Και ο Θεός «ενοχλείται» από τον εκκωφαντικό
θόρυβο της καρδιακής φωνής του. «Τί φωνάζεις Μωυσή?» του λέει και ευθέως
γίνεται το απίθανο πιθανό και χωρίζεται στη μέση η θάλασσα ικανοποιώντας το
αίτημα του ταπεινού τέκνου του Θεού.
Το δεύτερο παράδειγμα έρχεται από έναν δικό μας αποστολικό ηγέτη όχι ως
προς τις εθνικές καταβολές, αλλά ως προς τη θυσιαστική ιεραποστολική διακονία
και μετάδοση του ευαγγελικού μηνύματος στον Ελλαδικό χώρο που αγαπάει
θερμά σαν δική του πατρίδα. Ο απόστολος των εθνών, ο μέγας Παύλος, ιδρυτής
της Ελλαδικής Εκκλησίας, μορφωμένος, καλλιεργημένος, βαθιά μετανοημένος για
το προηγούμενο παρελθόν του κηρύττει Ανάσταση Θεού και ανθρώπου στο
πρόσωπο του καταδικασμένου από τους άδικους κριτές Χριστού. Μπροστά στην
εντυπωσιακή για τους καιρούς διανοητική - φιλοσοφική γνώση ο Παύλος
προτάσσει την εμπειρική γνώση της αλήθειας του Θεού και του χαρμόσυνου
μηνύματος της καθολικής σωτηρίας για όποιον κατάβαθα το επιθυμήσει. Σε μια
από τις διδακτικές επιστολές του αναφέρεται σε ένα σύντομο δίστιχο –
παρομοίωση, που συνδέει τα είδη επικοινωνίας με τη χρήση ενός οργάνου
(κύμβαλο όπως αποκαλείτο) με κρουστά. Μπορεί ο ξηρός θόρυβος των κρουστών
να ζηλεύει μία αρμονική ηχητική ακολουθία, αλλά δεν μπορεί να την υπερβεί διότι
δεν αγγίζει ευεργετικά-θεραπευτικά τον άνθρωπο. Κατά παρόμοιο τρόπο μία
επιφανειακά άρτια επικοινωνία άμοιρη όμως έργων, ορθόδοξης αγάπης και
θυσιαστικών προτύπων εκπροσωπεί την εγωιστική επιβολή και όχι τον σεβασμό,
την ετσιθελική αποδοχή και όχι την καλλιέργεια φιλότιμων προσεγγίσεων, τον
καταλογισμό ευθυνών και εύρεσης υπαιτίων και όχι την θεραπεία και βελτίωση
της άρρωστης μετανοημένης ψυχής. Δυστυχώς τέτοιου είδους σύγχρονα
επικοινωνιακά επιτεύγματα μιμούνται μοιραία τον ανεπαίσθητο θόρυβο ενός
κύμβαλου, που ο σύντομος ανούσιος ήχος του διαρκεί όσο η λάμψη μιας
φωτοβολίδας.
Τα ιερότερα πρόσωπα του Χριστού και της Παναγίας μάς υπενθυμίζουν ότι
πριν την πραγματοποίηση των σημαντικότερων γεγονότων στη ζωή μας
προηγείται μία βαθιά περισυλλογή και εσωτερική προετοιμασία. Ο ορθόδοξος
πιστός δεν αρκείται στο να εορτάζει τα τιμώμενα αυτά πρόσωπα, αλλά ωθείται
στο να αυτο-βελτιώνεται μιμούμενος τις πράξεις και τα λόγια του Χριστού, της
Μητέρας Του και των αγίων της εκκλησίας. Δώδεκα χρόνια σιωπής και
προσευχητικής παρουσίας μέσα στον ιερό ναό είχε η Παναγία πριν γίνει το

σημαντικότερο μέσο σωτηρίας του ανθρώπου με το να φέρει τον Σωτήρα στον
κόσμο και να Τον παραδώσει στην ανθρωπότητα. Σαράντα ημέρες σιωπής και
νηστείας παρέδωσε ο Ιησούς πριν την έναρξη του Απολυτρωτικού του έργου.
Σιωπή που κράτησε ακόμη και λίγο πριν τον θάνατό Του, όταν ανακρινόμενος από
πολιτικούς - στρατιωτικούς άρχοντες τους έδωσε την ευκαιρία να καταλάβουν ότι
η αποστολή Του δεν έχει εγκόσμια διάσταση και προσκαλεί ειδωλολάτρες,
αμαρτωλούς, έθνη - φυλές, πόρνες, μοιχούς και τελώνες. Σιωπή έχουμε και την
ώρα της Ανάστασης Του. Είναι η πιο συγκλονιστική σιωπή που γνώρισε η
ανθρωπότητα. Η μετέπειτα μνημονευθείσα σεισμική δόνηση τάραξε τους
φύλακες, αλλά το γεγονός της Ανάστασης είχε τελεστεί προτού αντιληφθούν τη
σοκαριστική αντίδραση της φύσης έναντι της υπερφυσικής πορείας του Αρχηγού
και Δημιουργού της. Σιωπή έχουμε και την ημέρα της Πεντηκοστής. Όταν το
σύνολο των μαθητών βρισκόταν ομοθυμαδόν σε προσευχή και σιωπή
σχηματίζοντας την πρώτη εκκλησία και ανέμενε τη φώτιση του Αγίου Πνεύματος.
Και πάλι η βουή ήρθε να διαδεχτεί στάδιο σιωπής και προσευχής και γέμισε τις
γεμάτες ανυπομονησία καρδιές των μαθητών με ό,τι ανθρωπίνως υστερούντο.
Ασφαλώς υπάρχει την ίδια περίοδο και η ένοχη σιωπή. Όπως αυτή των
Ιουδαίων και των στρατιωτών. Το στόμα τους φιμώθηκε με χρυσά νομίσματα για
να μη διαλαλήσουν την αναστάσιμη αλήθεια στον κόσμο. Η αληθινή είδηση
δυστυχώς για αυτούς διαδόθηκε. Αλλά μαζί με αυτήν μεταδόθηκε μέχρι τις ημέρες
μας ως άλλη κατάρα η ένοχη σιωπή της δωροδοκίας, του χρηματισμού, της
προδοσίας και της αμετανόητης ενοχής.
Τελευταία μου έρχεται στον νου μία εμπειρία όπως την έζησε ένας
διψασμένος προσκυνητής του θεοβάδιστου Αγίου Όρους, που δεν υπάρχει πια σε
αυτή τη ζωή. Έλεγε, λοιπόν, τα εξής: Ανεβαίνοντας την ερημική πλευρά του
(Καρούλια) σε συνοδεύει μια απόκοσμη και απόλυτη ησυχία. Η αντίθεση με το
ταραχώδες πνεύμα του κόσμου είναι αρχικά ανυπόφορη. Φαντάζει ειρωνικό και
για πολλούς υπερβολικό, αλλά οι άνθρωποι των μεγαλουπόλεων δεν
προσαρμόζονται εύκολα σε καταστάσεις απόλυτης ησυχίας. Η ησυχία τούς
ταράζει - απόδειξη της δύναμης που έχει η συνήθεια - αλλά και η αναγκαστική
προσαρμογή του ανθρωπίνου είδους σε κάθε τι ακόμη και επιζήμιο. Παρόλα αυτά
μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα ανακαλύπτεις τον πρώτο ουσιαστικό
ήχο μέσα σου, που είναι οι χτύποι της καρδιάς σου. Η καρδιά σε καλεί να μπεις
εντός του εαυτού σου και να δεις ποιος πραγματικά είσαι και όχι ποιος θέλεις να
δείχνεις. Η αυτοεξέταση θέλει γενναιότητα, αλλά η τολμηρή απόφαση
συνοδεύεται από τους προσευχητικούς ήχους της φύσης και το ευώδες θυμίαμα
που με κόπο και αγάπη παρασκευάζεται από ακούραστα μοναχικά μέλη. Τα βράχια,
τα δέντρα, τα ποτάμια καλούν σε δοξολογία του Θεού και εκεί ο άνθρωπος
ανακαλύπτει τη μικρότητά του, το μέγεθος της αγάπης του Θεού και
την προσευχητική δοξολογία, απαραίτητο εφόδιο ως απάντηση στις προκλήσεις
του κόσμου...
Τελειώνοντας τη μακρόσυρτη αυτή παράθεση καταγράφω τις
αποτυπωμένες σκέψεις ενός κορυφαίου δημιουργού και πνευματικού
αναστήματος που λείπει τόσο στις ημέρες μας. Τα λόγια του, πραγματικά έργα
αγάπης και καρπός μίας εκκωφαντικά δημιουργικής μοναξιάς, αναγνωρίστηκαν

από πολλούς τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό και έγιναν τόσο άξια όσο
Άξιος Είναι και ο τίτλος του σπουδαίου έργου του.
«Την ζωή μου την πέρασα κλεισμένος σε 50 τετραγωνικά παλεύοντας με
την γλώσσα....Ταπεινά εργάστηκα σε όλη μου τη ζωή. Και η μόνη ανταμοιβή που
γνώρισα πριν την σημερινή ήταν να ακούσω τους συμπατριώτες μου να με
τραγουδούν. Να τραγουδούν το Άξιον Εστίν, που μου χρειάστηκε 4 χρόνων
μοναξιά και αδιάπτωτη προσπάθεια για να το τελειώσω...»
Οδυσσέας Ελύτης για το Άξιον Εστι....